Από τον Οκτώβριο του 2023, ο πόλεμος στη Γάζα διεξάγεται μακριά από τα μάτια του κόσμου. Οι ξένοι δημοσιογράφοι δεν έχουν ελεύθερη πρόσβαση στον παλαιστινιακό θύλακα, και ό,τι γνωρίζουμε προέρχεται κυρίως από αφηγήσεις εκ των έξω. Σε αυτό το κενό έρχεται να απαντήσει το βιβλίο «Ένας ιστορικός στη Γάζα» του Γάλλου ιστορικού Ζαν-Πιερ Φιλιού (Jean-Pierre Filiu), που κυκλοφορεί σύντομα από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, σε μετάφραση της Έφης Κορομηλά.
Τον Δεκέμβριο του 2024, ο Φιλιού κατάφερε να μπει στη Λωρίδα της Γάζας μαζί με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα και να μείνει εκεί για λίγο περισσότερο από έναν μήνα. Δεν πήγε ως πολεμικός ανταποκριτής αλλά ως ιστορικός που γνώριζε από πριν την περιοχή, τη γεωγραφία και τους ανθρώπους της. Το αποτέλεσμα είναι ένα λιτό, συγκρατημένο κείμενο, χωρίς ρητορικές εξάρσεις, που στρέφει το βλέμμα στους απλούς, απροστάτευτους ανθρώπους και στον καθημερινό τους αγώνα να επιβιώσουν διατηρώντας την αξιοπρέπειά τους.
Η δύναμη του βιβλίου βρίσκεται ακριβώς σε αυτόν τον συνδυασμό: την ακρίβεια του επιστήμονα που ξέρει το ιστορικό βάθος της σύγκρουσης και την αμεσότητα του αυτόπτη μάρτυρα. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι όσα συμβαίνουν στη Γάζα δεν αφορούν μόνο την περιοχή, αλλά έχουν οικουμενική εμβέλεια, καθώς δοκιμάζουν τα όρια του διεθνούς δικαίου και της κοινής μας ανθρωπιάς.
Ο Ζαν-Πιερ Φιλιού είναι καθηγητής ιστορίας της Μέσης Ανατολής στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού (Sciences Po), όπου διδάσκει εδώ και χρόνια εισαγωγή στο παλαιστινιακό ζήτημα. Επισκέπτεται τακτικά τη Γάζα, αλλά και το Ισραήλ, από το 1980. Έχει γράψει περισσότερα από είκοσι βιβλία, μεταφρασμένα σε πάνω από δεκαπέντε γλώσσες, ενώ η εβδομαδιαία στήλη του «Un si proche Orient» φιλοξενείται από το 2015 στον ιστότοπο της Le Monde και έχει εκατομμύρια αναγνώστες.
Σε μια εποχή υπερπληροφόρησης αλλά και διαρκούς αμφισβήτησης κάθε μαρτυρίας, το βιβλίο προτείνει κάτι απλό και σπάνιο: να δούμε και να ακούσουμε από κοντά.
Ταυτότητα έκδοσης: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου · Μετάφραση: Έφη Κορομηλά · 224 σελ. · 16,96€ · ISBN 978-618-5868-24-6
