Λάρισα: “27+26 Ίχνη χειρός για ένα Μουσείο” στο Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο
Μια συνάντηση ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη δημιουργία φιλοξενεί το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας. Την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026, στις 18:30, εγκαινιάζεται η περιοδική έκθεση «27+26 Ίχνη χειρός για ένα Μουσείο», σε επιμέλεια της αρχαιολόγου και ιστορικού τέχνης Ίριδας Κρητικού και της επιστημονικής υπεύθυνης του Μουσείου, αρχαιολόγου και λαογράφου Φανής Καλοκαιρινού.
Η έκθεση εντάσσεται στις «Ημέρες Λαογραφίας – Γιώργος και Λένα Γουργιώτη», που υλοποιούνται μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ «Θεσσαλία 2021–2027» της Περιφέρειας Θεσσαλίας, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο θεσμός τιμά το ζεύγος που συνδέθηκε καθοριστικά με τη συγκρότηση και τη λειτουργία του μουσείου, θέτοντας τις βάσεις για τη συστηματική συλλογή και μελέτη του υλικού πολιτισμού της περιοχής.
Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει άμεσα στο χέρι — στο ίχνος του ανθρώπου που κατασκευάζει. Η λαογραφική συλλογή ενός μουσείου δεν είναι παρά ένα αρχείο χειρωνακτικών γνώσεων: υφαντική, κεντητική, ξυλογλυπτική, αγγειοπλαστική, μεταλλοτεχνία. Πρόκειται για τεχνικές που μεταδίδονταν με την επίδειξη και την επανάληψη, όχι με το γραπτό κείμενο, και που η διακοπή τους σημαίνει συχνά οριστική απώλεια.
Η αντιπαράθεση αυτού του αποθέματος με έργα σύγχρονων δημιουργών επιχειρεί να αναδείξει τη συνέχεια αλλά και τις ρήξεις ανάμεσα στην παραδοσιακή τεχνογνωσία και τη σημερινή καλλιτεχνική πρακτική. Το ερώτημα που τίθεται είναι διπλό: τι επιβιώνει από τη χειρωνακτική γνώση μέσα στη σύγχρονη δημιουργία, και τι ακριβώς αλλάζει όταν μια τεχνική παύει να εξυπηρετεί ανάγκη και γίνεται επιλογή.
Η προσέγγιση αυτή δεν είναι νέα στο έργο της Ίριδας Κρητικού, η οποία έχει επανειλημμένα οργανώσει εκθέσεις που φέρνουν τη σύγχρονη τέχνη σε ιστορικά και λαογραφικά περιβάλλοντα, με στόχο να αποφευχθεί τόσο η μουσειοποίηση της παράδοσης όσο και η αποκοπή της σύγχρονης δημιουργίας από τις πηγές της. Την ίδια εβδομάδα η Κρητικού υπογράφει και την καλλιτεχνική διεύθυνση της έκθεσης «Visions of Maria» στην Αθήνα.
Η Λάρισα και η ευρύτερη Θεσσαλία έχουν τα τελευταία χρόνια αναπτύξει σημαντική πολιτιστική δραστηριότητα με τη στήριξη ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, με το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο να αποτελεί έναν από τους σταθερούς πυλώνες αυτής της προσπάθειας. Η έκθεση συνοδεύεται από παράλληλες δράσεις στο πλαίσιο των «Ημερών Λαογραφίας».
